|
fragmenten
uit dit 138 pagina’s tellende boek.
Bomvol met alle mogelijke tips; veel
informatie voor weinig geld. Keyboards & MIDI
Leesbaar, uiterst begrijpelijk
(knap!) en kundig. Een must voor elke toetsenist!
Music & Art
Toetsen
Witte keyboardtoetsen, die aan de voorkant open zijn, heten
in het Engels synth-type keys of
overhanging keys.
Witte pianotoetsen (box-type keys) hebben een dichte
voorkant en een klein uitstekend lipje.
Waterfall keys
lijken op pianotoetsen, maar het
lipje ontbreekt. Je vindt ze onder meer op Hammond-orgels en
op sommige digitale orgels en keyboards. Samen met de
meestal sterk afgeronde zwarte toetsen geeft dat een klavier
waar je lekker over van links naar rechts kan glijden. Bij
andere klavieren raakt je vel bij zo’n glissando
makkelijk in de knel. Als
je veel orgelgeluiden gebruikt, kan je niet zonder
drawbars. Deze speciale schuifregelaars zijn vooral
bekend van het Hammond-orgel. Met drawbars voeg je
hoger of lager klinkende harmonischen of
boventonen aan de klank toe, en zo kan je de klankkleur
van het orgelgeluid heel precies bepalen. Bij een kerkorgel
doe je dat met orgelpijpen van verschillende lengte. Die
lengte wordt uitgedrukt in voeten. Een voet (ruim dertig
centimeter) wordt aangegeven met het tekentje
'. Op
drawbars zie je die lengteaanduiding nog altijd terug: 16'
staat voor een 16 voet
lange orgelpijp.
Hoog en laag
Als je een toon speelt en je trekt de 16'
drawbar open, dan hoor je een toon opkomen die precies een
octaaf lager klinkt. De 8'
drawbar laat de toon
ho-ren die je speelt. Als alleen deze drawbar open staat,
krijg je een beetje een fluitachtige pijporgeltoon. Als je
de 4' drawbar opentrekt,
wordt er een toon toegevoegd die een octaaf hoger klinkt dan
de toon die je speelt: die hoge toon is de eerste
harmonische of de eerste boventoon van de toon die je
speelt. Met elke volgende drawbar die je opentrekt, voeg je
een nieuwe harmonische aan de klank toe.
Afwijkende stemmingen
Ga je op een klavier van toets
naar toets (wit én zwart), dan hoor je steeds een afstand
van een halve toon. Kleinere toonsafstanden kan je dus niet
spelen. Toch komen die kleinere afstanden wel voor:
kwarttonen, bijvoor-beeld in Arabische muziek. Om ook die
muziek te kunnen spelen, hebben sommige instrumenten een
Arabic scale tuning. Als je voor zo’n stemming kiest,
worden bijvoorbeeld alle D’s en A’s of alle E’s en B’s een
kwarttoon verlaagd.
Historische stemmingen
In de loop van de eeuwen zijn er verschillende manieren
geweest om de snaren van een piano te stemmen: de onderlinge
afstand van de toonhoog-tes varieerde nogal eens. Om muziek
uit de verschillende periodes te kun-nen spelen, kan je bij
sommige piano’s uit een aantal voorgeprogrammeerde
historische stemmingen kiezen. Die instrumenten bieden dan
ook een aantal variaties op de moderne stemming, zoals
stretch tuning: het gevoel dat hoge tonen te laag, en
lage tonen iets te hoog klinken, wordt bij die stemming
rechtgezet door het hoog iets hoger en het laag iets lager
te stemmen.
Samplekwaliteit
Als je het over de kwaliteit van een sample hebt, heb je het
ook over bits en kilohertzen. Hoe hoger de getallen, des te
beter kan de kwaliteit zijn. Een gewone audio-cd is
eigenlijk een heel lange sample, met de cd-kwaliteit
16bit/44.1 kHz. Bij een lagere bitdiepte of
resolutie (het aantal bits) hoor je minder verschillen
tussen hard en zacht (de dynamiek wordt minder) en
meer ruis. Een lagere sampling rate (minder kHz)
geeft een minder natuur-lijk, armer geluid, maar zo’n sample
neemt ook veel minder geheugenruimte in. Een voorbeeld: een
8-bit/11kHz sample klinkt ongeveer net zo beroerd als je
voicemail. Samplers in topinstrumenten werken vaak op
24-bit/96kHz.
Envelope generator
Met een envelope generator verander je de ‘vorm’ van
een klank. Er zijn vier dingen die je kan instellen: attack,
decay, sustain en release (ADSR). De attack is de
aanzet van de klank. Een toon die langzaam aanzwelt, heeft
een 'lange' attack. Na de
aanzet wordt de klank zachter. Hoe snel dat gebeurt, wordt
decay genoemd. De
sustain is hoe luid de klank aanhoudt als je de toets
ingedrukt houdt.
De release bepaalt
hoe lang de klank nog doorgaat nadat je de toets losgelaten
hebt.
Meer weten?
Meer weten over deze instrumenten? Lees dan Tipboek
Keyboard en digitale piano!
 Bestellen ...
|
Neem
een gratis abonnement
...