|
|
"Als logopedist ben je curatief bezig,
als stemtherapeut ga je uit van wat er is. Ik werk met het
authentieke geluid van iemand, en plak daar geen stempel van
'mooi' of 'lelijk‘, 'goed‘ of 'fout‘ op. Natuurlijk zal ik de
stemgebruiker
die zijn stem verkracht leren hoe hij
zijn stem goed moet gebruiken, maar ik waak
ervoor iets aan het persoonlijke geluid te veranderen.
Logopedie daarentegen gaat voorbij
aan wat er al is. Logopedisten werken over het
algemeen met een beperkt aantal standaardtechnieken
(Pahn, Coblenzer, Svend, Smith).
Deze zijn erop gericht de stem in een bepaald
gebied te ontwikkelen zodat eventuele (herhaling
van) problemen voorkomen worden. Pahn bijvoorbeeld, heeft het
nasaleren uitgevonden; met zijn methode kun je je nasaliteit behoorlijk
beïnvloeden. Middels zijn oefeningen ontdek
je 'waar je moet denken' en leer je het
zangersformant aan te dikken. In mijn ogen raken
de verschillende methodes niet de essentie
van wat 'stem' is."
Alex Boon is sinds 1984 logopedist en
vanaf 1990
legt hij zich toe op het werken met de stem. In
die periode zet hij in Velp (nabij Arnhem) 'Rond
je stem‘ op: een werkplaats voor stem-training,
stem-therapie, stem-expressie en stem-revalidatie.
Tegenwoordig is Alex een drukbezet en bevlogen
stem-therapeut en geeft hij, naast individuele sessies,
ook groepslessen en workshops en is hij verbonden
aan de Acteerstudio te Den Haag.
Meerdere geluiden
"Natuurlijk kun je zingen met een
verkoudheid. Het
is alleen al daarom heel belangrijk dat je meerdere
geluiden van jezelf kent, een andere manier kent
van het in trilling brengen van de stem. Bij de
meeste zang- en spraakdo-centen ligt het accent op 'mooi' zingen of spreken, oftewel: op de vorm.
Heel nuttig natuurlijk, maar zo beperkt. Bovendien, wat wij
hier als 'mooi' of 'goed' beschouwen,
kan in een andere
cultuur heel lelijk of gekunsteld
worden gevonden.
Er is een bepaalde stroming
van boventoonzangers uit
Tuva, die via een enorme
druk op de strot een heel
dichtgedrukt schrapend
geluid als basis maken en van daaruit prachtige
vloeiende boventonen zingen.
Wij zien dat schrapen,
dat drukken als 'fout'. Dáár
is het juist goed, het is een
ver-eiste voor die specifieke boventoontechniek.
Niet het vreemde of onbekende soort geluid bepaalt
of je je stem goed of slecht gebruikt.
Spanningen
Als je, door welk geluid ook te maken,
je stem
kwijt raakt of beschadigt, kun je wel stellen dat
je iets fout doet.
Maar door je lichaam goed te observeren, door
goed te voelen wat je precies doet en welk gevolg
dat heeft voor je klank, kom je er vanzelf achter
wat jij moet doen. Iedere beweging, iedere spierspanning
die je maakt staat in principe in relatie
tot de stem. Als je hard duwt (alsof je moet poepen),
krijg je een heel klein geluid.
Maar probeer die lichaamsspanning eens aan te
wenden voor je geluid en tegelijk je stem-apparaat
open te maken in plaats van dicht te drukken kun je
met die spanningen juist geweldige geluiden
produceren!
Tijdens de les die ik bijwoonde op de
theaterschool
te Den Haag zag ik hier een paar mooie voorbeelden
van: Een man die hard aan een vastzittend touw
trok en daarbij hele open klanken produceerde,
een vrouw die haar hele gewicht op haar armen
liet rusten en ging zingen. Op dat moment leek
het me wat wazig (wanneer ga je in hemelsnaam
touwtrekkend zingen??), maar ik hoorde wel wat het met de klank
van die mensen deed. Thuis ben
ik een aantal van Alex’ oefeningen gaan doen, en
ik snapte zijn idee: lokaliseer de spanning in je
lichaam en koppel je stem daarvan los. Als je dit
kunt, zul je nooit meer met spanning op je stemapparaat
hoeven spreken of zingen. Ideaal.
Zangers zingen naar mijn mening teveel
met hun
oren, en te weinig met hun lichaam. Terwijl juist
het lichaam waarin de stem zit, zoveel bepaalt!
Iedere spier, iedere cel in het lichaam is met een
andere spier of cel verbonden. Het is zaak om je
lichaam dus goed te kennen en aan te voelen. Als
je geen spanning of pijn voelt in het stemgebied
gebruik je je stem goed, dat is een natuurlijk gegeven.
Het is jammer dat zoveel mensen zo ver
van die waar-heid afstaan."
Door: Angela van Rijthoven
Meer informatie?
www.rondjestem.com
Boek: Pahn-methodiek, door Bert Hesselink -
ISBN nummer 90.5189.944.0
Uitgeverij Lemma
Boek: Coblenzer, door Monique Frankort -
ISBN nummer 90.5189.988.2
|
|
