HOME  |  WEGWIJZER   |   CONTACT   |   MIJN GEGEVENS   |   ZOEKEN

INLOGGEN   |   WORD GRATIS LID!

  • SuperVoices 2018
  • VoicEmail
 
 
   
       
 

   HOTLINKS

VOCAL PLAZA! - LEESTAFEL

 
We spreken, we zingen... voor ons volkomen normaal. En toch is spreken en zingen, goed beschouwd, de secundaire functie van de larynx of het strottenhoofd, het mechanisme waarmee politici, dominees, zangers en voetbalsupporters onze oren folteren of strelen.

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
Zing mee met SuperVoices
ZinGdex
Zing.nl LedenService
Vocale abonnementen
Koorarrangementen
   

De Stem: Baren, Gapen en Dunham

 
   
 

  We spreken, we zingen... voor ons volkomen normaal. En toch is spreken en zingen, goed be-schouwd, de secundaire functie van de larynx of het strottenhoofd, het mechanisme waarmee politici, dominees, zangers en voetbal-supporters onze oren folteren of strelen. Het strottenhoofd is een orgaan waarin een subtiel bouw-werk van spieren, pezen, botten, kraakbeen en zenuwen samenwerkt om door middel van de ademstroom
    geluid te maken. De oorspronkelijke, primitieve en dus primaire functie van de larynx is het vermogen om de in het strottenhoofd aanwezige stemplooien (ook wel stembanden genoemd) te sluiten om te kunnen persen, zoals dat bijvoorbeeld gebeurt bij het baren van een kind. Of, zoals we vaak ongemerkt doen, bij het ontlasten en bij zwaar tillen. Maar ook bij primaire functies als het hoesten en gapen speelt het strottenhoofd een rol.

Ella Fitzgerald
Het opmerkelijke is dat er bij al deze elementaire handelingen geluid gepro-duceerd wordt. Nog een stapje verder en je kunt stellen dat eigenlijk bij elke uiting van emotionele aard een geluidje wordt gemaakt, denk aan pijn, ver-bazing en orgasme. Het bijzondere is dat al deze min of meer emotionele uitingen over het algemeen in klinkerklanken zijn. En er is veel voor te zeggen om hierin ook de oorsprong van het zingen te zien. Het zingen is immers ook een 'klinker-aangelegenheid'? Zangers zoeken naar de mooiste, rondste en volste klinkerklank. Ze werken vele jaren nauwgezet aan de juiste resonantie van hun a-e-i-o-u-klanken. De medeklinkers daarentegen, bestaan uit geluiden die door lippen, tong en verhemelte worden geproduceerd en het stemgeluid speelt hier geen of een bescheiden rol. Over het gebruik van klinkers en medeklinkers zijn zwaarwichtige werken geschreven, maar het is wellicht nergens te vinden dat twee groten zangers uit de lichte muziek op twee geheel verschillende manieren hun repertoire interpreteerden. De onvergelijkelijke Ella Fitzgerald zong alle klinkers van haar teksten mooi lang en rond. Frank Sinatra echter, de meester-interpretator, was wellicht de enige zanger die het klaarspeelde om op unieke en markante wijze met korte klinkers en nota bene ook met lange medeklinkers menige song de ultieme uitvoering te geven! ('It would bore me terriffffic'ly too... ¹)!

Over markant zingen gesproken. In onze West-Europese cultuur zijn we vertrouwd met het traditionele zingen. Popmuziek, musical en in mindere mate opera, klinken ons bekend in de oren. Maar in andere culturen wordt ook op andere manieren gezongen. Tibetaanse monniken maken bijvoor-beeld gebruik van de mysterieuze, zware keelzang en in Tuva (Rusland/ Mongolië) wordt, naast deze techniek, ook boventoonzang of fluit(zang) ²) gepraktiseerd. De zware keelzang wordt verkregen door het strottenhoofd op een bepaalde manier te 'kantelen' en de stembanden uitermate te ont-spannen. Het 'fluitzingen' wordt verkregen door de klinkers op een bepaalde, zeker niet klassieke manier, te vormen, met de tong in een totaal andere stand dan bij het traditionele zingen het geval is. Hierdoor worden uitermate ijle, hoge tonen geproduceerd, die in de geluidsleer boventonen genoemd worden. De groep Huun-Huur-Tu ³) uit Tuva is inmiddels wereldberoemd met hun optredens met traditionele boventoonzang.

Achmed the Dead Terrorist
En wat is nu het verschil tussen Achmed the Dead Terrorist en een priester uit, laten we zeggen, de neolithische trechterbeker-cultuur? (En waar gaat
 
 

dit nu weer over...?) Oké, genoeg nagedacht, hier het antwoord: Ach-med leent zijn stem van buikspreker Jeff Dunham en de archaïsche priester leende zijn stem aan de godenbeelden in zijn tempel. Het zogenaamde 'buikspreken' behoort tot de oudste kunstvormen van de wereld. De oudste kronieken getui-gen van het feit dat het 'buikspreken' door zowel religieuze als politieke leiders als manipulatiemiddel werd ingezet. Geheimzinnige stemmen

 
  klonken, schijnbaar vanuit het niets, in donkere samenkomstruimtes en duistere tempels. De priester, die de edele kunst van het buikspreken ver-stond, wendde zijn gave aan om zijn sidderende volgelingen te laten gehoorzamen door een afgod tot hen te laten spreken. Deze godsdienaar kon inderdaad de suggestie wekken om met een speciale stemtechniek de afgodsbeelden in verschillende hoeken van de ruimtes te laten spreken. Het arme volk, verlamd door deze bovennatuurlijke vertoning, volgde uiteraard gedwee de religieuze wetten en geboden opgelegd door deze, met stem begiftigde houten of stenen afgod.

Tegenwoordig wordt het buikspreken alleen nog als amusement gebruikt (hoewel je soms denkt dat er bij hedendaagse politici vaak ergens stiekem een man of vrouw achter de coulissen iets voor staat te lezen, terwijl, laten we zeggen, iemand als (ex-)president Bush tegelijkertijd staat te mimen en druk te gebaren). De techniek van het buikspreken is in al die eeuwen niet veranderd en op dit moment viert de meester-buikspreker Jeff Dunham 4), met name met zijn creatie Achmed the Dead Terrorist, grote triomfen. Dun-ham beheerst het metier uitstekend en paart bovendien nog een cabareteske benadering aan zijn opmerkelijke gave.  Het is echter ook hier de vraag, als je goed naar de teksten luistert die hij Achmed laat uitspreken, of er toch niet enigszins sprake is van het ventileren van een mening... dus of er, ergens vanuit een duister hoekje, toch ook niet een soort van beïnvloeding of manipulatie plaatsvindt...

©Lex Hakker, 20 december 2012


Noten:
¹) http://www.youtube.com/watch?v=ueIRPDAbPNY
('I Get A Kick Out Of You', Frank Sinatra)
²) http://www.youtube.com/watch?v=RxK4pQgVvfg&feature=related
(Huun-Huur-Tu/'fluitzang')
http://www.youtube.com/watch?v=z65RLda-SRg&feature=fvwrel
(Boventoonzingen deel 1)
http://www.youtube.com/watch?v=WUeJkUYAijw&feature=watch_response
(Boventoonzingen deel 2)
³) http://www.youtube.com/watch?v=i0djHJBAP3U&feature=related
(Huun-Huur-Tu/'keelzang')
4) http://www.youtube.com/watch?v=1uwOL4rB-go
(Jeff Dunham & Achmed the Dead Terrorist)

Bronnen:
- 'The Art Of Musical Conducting' / David Whitwell / Uitg.: Whitwell Books
- 'How to become a ventriloquist' / Edgar Bergen / Uitg.: Dover
- www.rondjestem.nl

Meer ...


 
  
 

Dirigent, vocal coach Lex Hakker

 
Lex Hakker studeerde compositie/ arrangeren en gitaar aan de Jazz-afdeling van het Rotterdams Conser-vatorium en enige jaren Muziek-wetenschap aan de UvA. Hij compo-neerde/arrangeerde voor o.a. Lee Towers, Montezuma's Revenge, AVRO, The Koos Mark Big Band en de big band van de Nord Deutsche Rundfunk. Hij is auteur van diverse muziekboeken, dirigeerde verschei-dene big bands en leidde het koor en orkest van het locatieproject KRIMP! in Gouda en van de musical 'Moulin Rouge' van het Augustijns Theater in Leiden. Hij kreeg stemvorming-coaching van o.a. Noortje Herlaar, Annemiek Hammer en Dorike van Genderen. Lex: 'De menselijke stem is het mooiste instrument dat er is: De Levende Klank!'.
  
  
 
 

Artikelen Zoeken

 
 
De artikelen zijn gerangschikt onder een aantal rubrieken. Die rubrieken vindt u in het menu en op de informatiepagina.
 
U kunt  ook op trefwoord zoeken. Hieronder kunt u de artikelen doorzoeken op één of meerdere trefwoorden. Scheid trefwoorden met een spatie!
 

 

 

 
 

Repertoire en Meer ...

 
 
 
Multi Mix Music biedt u een zeer uitgebreide collectie aan eigentijds en klassiek repertoire. Maar u kunt ook bij ons terecht voor Tipboeken, CD-consultancy en nog veel meer ... Bezoek daarom nu onze geheel vernieuwde site.

 
 

ZINGmagazine

 
 
Veel van de artikelen die je hier leest komen uit ZINGmagazine, een tijdschrift voor iedereen die van zingen houdt. Van koorzangers en -zangeressen, tot duo en grootkoor, van smartlap tot oratorium; voor solisten op het podium en in de badkamer, maar ook voor dirigenten, zangdocenten.
Meer ... 
  
  ©  Niets uit deze site mag zonder toestemming worden gekopieerd
© ZING.NL -

TERUG NAAR PAGINA-TOP   |   PRINT PAGINA

Design: IMAE INFORMATIE INNOVATIE