|
|
|
|
| |
|
Koorregie: vertel je verhaal aan het publiek
|
|
|
|
|
|
|
|
 |
|
|
|
|
|
|
|
'Met alleen mooi zingen komt een koor niet meer weg. Je moet
ook aandacht besteden aan hoe je op het podium staat, wat je
daar doet en hoe je eruit ziet. We zijn als publiek ook op
koorgebied meer verwende consumenten geworden.’ Aan het
woord is Meta Stevens. Ze geeft workshops Podium-presentatie
& performance aan zangers en vocal groups, begeleidt koren
bij het ensceneren van hun repertoire en regisseert
muziektheatervoorstellin-gen. ‘Er zijn koren die meer willen
dan alleen zingen, maar niet weten hoe ze dat aan moeten
pakken. Of ze doen al iets aan koorregie, maar lopen daarin
vast. Ze vragen mij dan voor een workshop podiumpresentatie
of het regisseren van een voorstelling. Er is een verschil
tussen podiumpresenta-tie en regie. Bij podiumpresentatie
werk ik aan de uitstraling van een koor. Er wordt vaak hard
gewerkt aan zangtechnische aspecten, maar het besef van wat
je zingt wordt nogal eens overgeslagen. Dat kun je doen
zonder meteen allerlei toestanden uit de kast te halen. Ik
werk veel met verbeelding: ‘Stel je voor dat je op het
strand staat en uitkijkt over zee’. Dat doet iets met de
uitstraling van het koor. Maar met regie doe je meer dan
dat. Regie is het in scène zetten van een lied of van een
heel concert. Dat voegt een extra dimensie toe. Je geeft een
nieuwe betekenis aan het muziekstuk, je schept een kader,
een context. Regie kan het koor laten uitstijgen boven
alleen maar zingen. Je wordt een vertolker van het lied, een
performer die een verhaal overbrengt op het publiek.
Inleven
Voor je een nummer gaat zetten, kun je je als
regisseur een aantal vragen stellen. Kort samengevat: waar
gaat het nummer over en wat moet er overkomen bij het
publiek: de inhoud van het lied, de sfeer, een bepaalde
emotie? Welke kooropstelling past daarbij en welke
bewegingen? Welke kant kunnen de zangers opkijken en welke
intentie leggen ze in hun blik? Een goede regie helpt de
koorzanger om zich meer in te leven in een lied en dat helpt
weer om een muziekstuk beter tot z’n recht te laten komen.
Een simpel voorbeeld. Als het koor een lied zingt over
eenzaamheid, kan ik voor een gespikkelde opstelling kiezen
(zie kader), de zangers staan verdeeld over het podium. Als
zanger voel je je meer alleen staan en dat helpt bij het
overbrengen van het gevoel van het lied. Bij een vrolijk,
gezellig nummer kun je de koorleden in groepjes laten staan
en ze contact laten hebben met elkaar en met het publiek.
Dat versterkt het gezellige gevoel. Ik hoor vaak van
koorzangers dat een lied makkelijker zingt als ze in een
passende opstelling staan. Ze leven zich automatisch meer
in. Een goede regie helpt de koorklank enorm. Je bent als
zanger bezig met het verhaal overbrengen en niet met de
noten, en dan zing je beter. |
|
|
|
|
|
|
|
 |
|
Wapperen
Er zijn allerlei opstellingen mogelijk (zie hiernaast
onder Tips), ook voor klassieke koren. Een koor kan zich
bijvoorbeeld eens rond het publiek opstellen. Dat geeft een
mooi klank-effect, alsof je als publiek middenin |
|
|
|
de muziek zit. Al zingend van
achter uit de zaal naar voren komen lopen kan een mooi
effect geven. Ik gebruik regie vaak om de structuur van een
mu-ziekstuk te verhelderen. Dubbelkoren kun je prachtig
tegenover elkaar zet-en. Je kunt een stuk indelen in
verschillende delen en lijnen en die markeren met een
beweging of een verandering in opstelling. Bij een modulatie
in een popnummer laat ik het koor bijvoorbeeld een stap naar
voren zetten om de intensiteit van die modulatie te
versterken. Tekst markeren kun je ook doen, maar als je de
letterlijke betekenis van de woorden gaat illustreren werk
je op een plat niveau. Ik had in een workshop een keer een
koor dat zong over een Hot Samba Night en met de handen
wapperde omdat het zo hot was. Als je echt een hot night
wilt laten zien, moet je gewaagder dingen doen dan wapperen.
Bonbondoos
Meestal heeft een koor al een bepaald repertoire liggen en
daar moet je dan als regisseur een thema bij zoeken. Fijner
is natuurlijk andersom: je hebt een thema en gaat daar
nummers bij zoeken. Met het Utrechtse studentenkoor Dekoor
maakten we een keer een reis door de tijd, beginnend bij The Flintstones en eindigend met A Brand New Day. Vrouwenkoor
Divina had een verhaallijn over het leven van een vrouw:
verliefd, gelukkig, verlaten en na veel tranen weer een
nieuwe liefde. Bij elke fase hoorde een nummer en het geheel
speelde zich af rond een grote bonbondoos. Met het koor
Prove it ben ik nu bezig met een programma dat zich afspeelt
in een café. De liedjes geven een inkijkje in de levens van
de mensen die daar zijn. Ook met een klassiek koor kun je
muziektheater maken. Met Theaterkoor Bonton heb ik op muziek
van Händel de Val van de Vredenborch gedaan, naar een
verhaal van Thea Beckman. De opening was de Beeldenstorm:
het koor kwam met veel kabaal van achter uit de zaal rennen.
Händels muziek is natuurlijk uit een andere tijd, dus we
zijn heel vrij omgegaan met het materiaal. Ik weet niet of
dat mag van de muziekpolitie, maar het werkte wel. |
|
|
|
|
|
|
|
Buigen
De overgang tussen nummers is onderdeel van de
voorstelling. Niets is zo funest als een donker-slag, het
licht even uitzetten en intussen ergens anders gaan staan.
Dat doorbreekt de span-ningsboog. Niet doen dus. En wat |
|
 |
|
| |
|
dacht je van de opkomst
en afgang? Ook die horen bij een optreden.
Zodra de eerste persoon een stap op het toneel zet, ben je
begonnen en pas als de laatste weg is, is het afgelopen.
Komen we tegelijk op of druppelsgewijs, komen we snel op of
nemen we de tijd, kijken we het publiek aan of niet. Je kunt
elke opkomst kiezen die je wilt, als je je maar realiseert
dat je daarmee de toon van je optreden zet. In workshops
krijg ik vaak de vraag of we het buigen ook kunnen oefenen.
Het buigen is voor veel groepen een moeilijk moment. Je kunt
ervoor kiezen om en alles precies af te spreken: op dit en
dat moment buigen we, en we houden handen vast of niet vast
en we gaan zo en zo diep. Maar waar het eigenlijk om gaat is
dat je je aandacht op het publiek richt en het publiek ècht
bedankt. Het applaus is hét moment van contact.
Koorregie kost tijd. Sommige mensen willen gewoon zingen en
geen gedoe erbij. Achteraf zien ze er meestal wel het nut
van in. Helemaal als er na een optreden reacties komen als
‘Hé, het was veel beter dan de vorige keer’. Een goede
presentatie kost tijd en energie, maar het levert enorm veel
op, zowel voor de zangers als voor het publiek.’
Meta Stevens (1972) deed de opleiding voor dramadocent aan
de HKU en werkt als (koor)regisseur. Ze regisseerde
muziektheatervoorstellingen van o.m. Dekoor, Divina,
Leeuwenhart, Tell mama we’re late en Prove it. Daar-naast
geeft ze workshops podiumpresentatie aan zangers en vocal
groups en begeleidt koren bij het ensceneren van hun
repertoire.
Bron:
Zing Magazine, 2007 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| |
Tips |
|
| |
|
|
| |
Tip 1: Kooropstellingen
Verschillende kooropstellingen geven afwisseling in het
programma. Een kooropstelling kan de betekenis van een
nummer versterken. Enkele mogelijkheden:
-
Kluitje: het koor staat dicht op
elkaar en zingt als groep
-
Gespikkeld: het koor staat
verspreid over het podium en bestaat uit individuen
-
Groepjes: koor staat in groepjes
in verschillende houdingen of juist dezelfde
-
Halve cirkel: de klassieke
opstelling, open opstelling naar het publiek.
Tip 2: Blikrichtingen
Blikrichting is een van de belangrijkste onderdelen van
regie. Zorg dat je afspreekt waar je heen kijkt. Enkele
mogelijkheden:
-
Iedereen kijkt dezelfde kant op:
geeft eenheid, koor als groep
-
Iedereen kijkt andere kant op:
koor als individuen
-
Iedereen kijkt naar 1 persoon: die
wordt hoofdrolspeler
-
Iedereen kijkt naar 1 punt: dat
wordt onderwerp van aandacht
-
Iedereen kijkt naar publiek: geeft
interactie met het publiek.
Bron: Clinic Regie en Presentatie -
Meta Stevens en Marijke de Wit.
Meta Stevens: 030 6380515
www.metastevens.nl
Marijke de Wit: 06 12367534
www.closeup.nl (kijk onder choreografie) |
|
|
|
|
| |
Zing Magazine |
|
| |
|
|
| |
 |
|
| |
|
|
| |
Zing Magazine is een tijdschrift voor iedereen die van zingen houdt. Van koorzangers en -zangeressen, tot duo en grootkoor, van smartlap tot oratorium; voor solisten op het podium en in de badkamer, maar ook voor dirigenten en zangdocenten.
 Meer... |
|
|
|
|
| |
Artikelen Zoeken |
|
| |
|
|
|
|
|
|
|
|
| |
Artikelen Aanmelden
|
|
| |
Heeft u zelf interessante artikelen
geschreven over zingen of kent u artikelen over zingen die u voor deze rubriek wilt
aanmelden, laat het ons dan
hier
weten!
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| |
|
|
|
